PRACA Z DOKUMENTEM KOMPUTEROWYM (2.3)

Ad 1.
Nieco łatwiej jest zdefiniować, po co jest system operacyjny niż precyzyjnie odpowiedzieć, co to jest. Próbą odpowiedzi jest definicja, którą znajdziecie w Szkolnym Leksykonie Informatycznym. Z pewnością można zgodzić się, że główną funkcją jest pośredniczenie pomiędzy użytkownikami, programami a sprzętem - inaczej stworzenie takiego środowiska, w którym użytkownik będzie mógł realizować programy z pomocą sprzętu.
Istnieje wiele systemów operacyjnych, dla naszych potrzeb skupimy się na tych, które znalazły się współcześnie w kręgu zainteresowań najszerszego grona użytkowników komputerów. Wspomnieć jednak wypada, że nie byłoby takich OS jak Windows, Linux czy MacOS, gdyby nie ich poprzednicy. Dodać tu należy, że niektóre z systemów poprzedzających erę dominacji systemów graficznych mają się całkiem nieźle i udowadniają, że zastępowanie systemów bazujących na interfejsie tekstowym nie musi koniecznie oznaczać postępu. W tym miejscu wystarczy wymienić Unix.

Ćwiczenie 1. Sprawdź, co to jest DOS i w jaki sposób użytkownik wydawał polecenia w tym systemie. Odszukaj informacje, jaka firma była twórcą graficznego interfejsu użytkownika i gdzie znalazł on zastosowanie.Możesz to zrobić z pomocą
Wikipedii.

Ad 2.
Z racji popularności wśród użytkowników na pierwszym miejscu wśród współczesnych systemów graficznych zostaje tu wymieniony MS Windows, choć zwolennicy innych rozwiązań mocno dyskutują, czy jest to wybór najlepszy i najbezpieczniejszy.
Na wstępie warto zauważyć, że w wypadku systemu firmy Microsoft OS Windows to cała rodzina systemów, której nazwa oznaczała najpierw nakładkę na MS DOS, by od lat 90-ych rozwijać się dwutorowo. Pierwsza linia, której protoplastą był Windows 95 (potem 98 i Me), wiązała się właśnie z kontynuacją osiągnięć DOS. Miała to być ewolucja w kierunku rozwijanej od 1993 roku lini NT, do czego jednak w pełni nie doszło.
Linia rozpoczęta przez Windows NT, rozwijana dalej poprzez Windows 2000, XP po Vistę, była początkowo postrzegana głównie jako oprogramowanie do zastosowań komercyjnych, choć od czasów Windows XP skutecznie zadomowiła się u klientów indywidualnych. Dopełnieniem tych historycznych informacji może być wspomnienie o rozwiązaniach serwerowych Microsoftu. Dociekania na ten temat pozostawiam zainteresowanym.
Charakterystycznymi cechami systemów opartych na środowisku graficznym jest umieszczenie zarządzania na poziomie pulpitu. Obiekty reprezentowane przez ikony, znajdujące się na nim pozwalają na wykonywanie na nich różnych operacji, w tym na otwieraniu aplikacji (programów). Praca z aplikacją odbywa się w oknie, sam zaś system pozwala na otwieranie wielu okien i jednoczesną pracę w różnych oknach. Stąd w środowisku graficznym w odróżnieniu od środowisk zaopatrzonych w interfejs tekstowy spada rola klawiatury wykorzystywanej do wydawania poleceń na rzecz poleceń wydanych z pomocą kursora myszy.

Ćwiczenie 2. Uruchom trzy programy. Zmień wielkość ich okien i położenie na pulpicie tak, by nie zasłaniały się wzajemnie. Jak możesz rozpoznać, które okno jest aktywne w tym momencie? Jak możesz uaktywnić inne okno, które jest już otwarte?

Ad 3.
Rozpowszechniana od lat bezpłatnie alternatywa dla Windows powoli zyskuje sobie zwolenników. Bez wątpienia szersza popularność była początkowo trudna do zdobycia z uwagi na szczupłą ofertę aplikacji dla systemu, ale w tej chwili głównie przyzwyczajenie użytkowników, zarówno tych korporacyjnych jak i indywidualnych, może stać na przeszkodzie powiększenia liczby użytkowników. Opisywaną alternatywą jest Linux.
Rzesze użytkowników zawdzięczają powstanie Linuxa jego twórcy Linusowi Torvaldsowi oraz współtwórcom, którzy ochotniczo rozwijają jego liczne dystrybucje od lat 90-ych po dziś. Wiele z nich zdobyło też uznanie wśród polskich użytkowników (przykładowo: Debian, Fedora, Gentoo, Knoppix, Aurox, Mandriva, PLD Linux, Red Hat, Slackware, SUSE czy Ubuntu).
Dzięki zainteresowaniu zaawansowanych użytkowników, choć bardziej dzięki uniksowemu pochodzeniu system sprawdza się przede wszystkim w zastosowaniach serwerowych. Często też wykorzystywany jest jako router. Początkowo interfejs Linuksa kojarzono jednoznacznie z uniksowym wierszem poleceń, który pozostaje jego uniwersalnym elementem, ale coraz bardziej rozmaite menedżery okien, środowiska graficzne jak GNOME lub KDE stają się istotnym dopełnieniem środowiska tekstowego. Interfejs graficzny pracujący w trybie okienkowym staje się znaczącym argumentem dla użytkowników domowych i biurowych kładących nacisk na stabilną pracę systemu.


Ćwiczenie 3. Pora na oddech - sprawdź, jak ma na imię pingwin - maskotka Linuksa.

Ad 4.
Od czasu kiedy firma Apple rozpoczęła produkcję komputerów Macintosh wyposażonych w interfejs graficzny w 1984 roku zaczęła się era wypierania w popularnych zastosowaniach interfejsu tekstowego. Sporo przez lata zmieniało się w rozwoju samego systemu. Sporo także zmian dokonano w zakresie rozwoju obsługi okienek na pulpicie. Ale główna idea wypromowana przez Apple pozostała bez zmian.
Niewątpliwie największe zmiany w stosunku do OS firmy zaszły pod koniec XX i na początku XXI wieku. W tym czasie firma zakończyła działania z rozwijanym przez lata oryginalnym systemem Appla kończąc na wersji MacOS 9. Jednocześnie powstała dziesiąta wersja system: MacOS X. Przy czym to X odnosiło nie tylko do numeracji, ale do oparcia rozwiązania o Unix.
Nowoczesny system Appla łączy w sobie zalety tego, co dobre w Uniksie, z wcześniejszymi osiągnięciami MacOS - bardzo intuicyjnego interfejsu, profesjonalnego zarządzania kolorem. Możliwość korzystania z oprogramowania używanego we wcześniejszych wersjach umacnia pozycję zdobytą w niszach graficznych i DTP.

Ćwiczenie 4. Sprawdź, jakie są podstawowe funkcje systemu operacyjnego i wypisz je w punktach do zeszytu.

SPIS TREŚCI